Nieprawidłowości w ustawieniu uzębienia mogą pojawić się już na wczesnym etapie rozwoju dziecka. Moment rozpoczęcia leczenia ortodontycznego zależy od wielu czynników związanych ze wzrostem szczęk i budową jamy ustnej. Jedną z metod korekty wad zgryzu i rozmieszczenia zębów jest stosowanie aparatów ortodontycznych. Podpowiadamy, czym stomatolodzy kierują się, wybierając odpowiedni model dla dziecka.

Jakie są rodzaje aparatów ortodontycznych dla dzieci?

Rodzaje aparatów ortodontycznych dla dzieci dobiera się przede wszystkim do wieku pacjenta oraz wady zgryzu. U dzieci w wieku około 6-10 lat dentyści najczęściej stosuje się modele ruchome. Mają one formę kolorowej płytki akrylowej dopasowanej do podniebienia lub dolnego łuku zębowego i są wyposażone w elementy druciane. Mały pacjent wyjmuje aparat do mycia zębów, a następnie zakłada go zgodnie z zaleceniami, zwykle na noc oraz kilka godzin w ciągu dnia. Takie rozwiązanie pozwala wpływać na rozwój szczęk i korygować proste nieprawidłowości.

A jaki aparat ortodontyczny wybrać dla starszych dzieci? U nastolatków, najczęściej po 11-12 roku życia, gdy w jamie ustnej obecna jest już większa liczba zębów stałych, lekarz może zaproponować model mocowany na zębach przez cały okres terapii. Składa się on z niewielkich zamków przyklejonych do powierzchni szkliwa oraz cienkiego łuku ortodontycznego, który stopniowo przesuwa uzębienie w zaplanowane pozycje. W młodszych grupach wiekowych lekarz stosuje kolorowe ligatury, co pomaga dziecku oswoić się z leczeniem. Aparaty stałe są bardziej skuteczne w korygowaniu wad.

W wybranych przypadkach u nastolatków można rozważyć także przezroczyste nakładki ortodontyczne, które są niemal niewidoczne na zębach i zdejmuje się je do posiłków. Ostateczny wybór metody zawsze poprzedza indywidualna diagnostyka oraz plan leczenia przygotowany przez stomatologa.

W jakim wieku rozpocząć leczenie ortodontyczne u dziecka?

Pierwszą wizytę u ortodonty dla dziecka warto zaplanować już około 6-7 roku życia malucha, gdy zaczynają mu się wyrzynać pierwsze stałe zęby. Na tym wczesnym etapie stomatolog może szybko wychwycić nieprawidłowości. W części przypadków specjalista zaleca jedynie obserwację i kontrolę wzrostu uzębienia. W innych sytuacjach ortodonta wdraża wczesne leczenie ortodontyczne, które ma na celu ukierunkowanie wzrostu szczęk i poprawę warunków w jamie ustnej, po to, aby zgryz się prawidłowo kształtował. Postępowanie to obejmuje m.in. zastosowanie ruchomego aparatu ortodontycznego dla dzieci, kontrolę wyrzynania zębów oraz korektę niekorzystnych nawyków, np. ssania kciuka. Lekarz dobiera metodę terapeutyczną zależnie od wieku dziecka, rodzaju wady oraz tempa wzrostu kości twarzy.

Kiedy ortodonta zaleca aparat ortodontyczny dla dziecka?

Decyzja o wprowadzeniu aparatu ortodontycznego dla dziecka zapada wtedy, gdy nieprawidłowości zgryzowe zaczynają wpływać na funkcjonowanie jamy ustnej lub rozwój uzębienia. Do typowych wskazań należą m.in. stłoczenia zębów, zgryz krzyżowy, tyłozgryz czy utrzymujące się szpary między zębami stałymi. Niepokój rodziców mogą wzbudzić także objawy pośrednie, takie jak oddychanie przez usta, nieprawidłowe układanie języka czy trudności z gryzieniem twardszych pokarmów. Podczas wizyty ortodonta przeprowadza badanie kliniczne, a w razie potrzeby poszerza diagnostykę o zdjęcia radiologiczne. Dopiero pełna ocena warunków w jamie ustnej pozwala określić, czy dziecko wymaga aktywnego leczenia aparatem, czy wystarczy okresowa kontrola rozwoju zgryzu.

Wybór rozwiązania ortodontycznego dla dziecka zależy od jego wieku, stopnia rozwoju uzębienia oraz rodzaju wady zgryzu. Młodsze dzieci najczęściej korzystają z aparatów ruchomych, które wspierają prawidłowe kształtowanie szczęk, natomiast młodzież ma do dyspozycji modele z zamkami lub przezroczyste nakładki. Warto pamiętać, że krzywe zęby to nie tylko kwestia urody, ale też zwiększone ryzyko próchnicy i chorób dziąseł.